{"id":2217,"date":"2019-12-14T13:21:35","date_gmt":"2019-12-14T11:21:35","guid":{"rendered":"http:\/\/flippery.com.pl\/?p=2217"},"modified":"2019-12-30T18:54:09","modified_gmt":"2019-12-30T16:54:09","slug":"z-paryskiego-bistro-do-polskiego-baru","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/flippery.com.pl\/?p=2217","title":{"rendered":"Z paryskiego bistro do polskiego baru"},"content":{"rendered":"

Czyli post scriptum do: \u201eJak ameryka\u0144skie flippery z Francji do Polski trafi\u0142y\u201d z portalu Polityka.pl<\/a><\/strong><\/p>\n

Prezes PSF-u \u0141ukasz Dziatkiewicz opublikowa\u0142 w tym roku par\u0119 artyku\u0142\u00f3w o flipperach, a szerzej maszynach arcade, w polskich mediach niespecjalistycznych (ni\u017cej linki). Naj\u015bwie\u017cszym i zarazem najbardziej wyj\u0105tkowym jest wywiad z Krakusem, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 pod koniec komuny gros \u017cycia we Francji. Tam zakocha\u0142 si\u0119 we flipperach, a gdy w Polsce zmieni\u0142 si\u0119 system, zacz\u0105\u0142 je sprowadza\u0107 i to pe\u0142n\u0105 g\u0119b\u0105.<\/em><\/p>\n

Si\u0142\u0105 rzeczy artyku\u0142 zosta\u0142 mocno okrojony. Przedstawiamy dwa pytania i odpowiedzi w wersji autorskiej. A do tego kilka zdj\u0119\u0107.<\/p>\n

A pan grywa\u0142 na flipperach w Polsce?<\/p>\n

Nie, dopiero w latach 90., gdy ju\u017c je\u017adzi\u0142em mi\u0119dzy Francj\u0105, a Polsk\u0105 i gdy tu postawi\u0142em pierwsze przywiezione z Francji flippery. Pomocna w sprawie sta\u0142a si\u0119 moja firma: Zak\u0142ad Widowisk Estradowych i Rozrywkowych IMPRES, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a od dawna, bo od w 1977 roku.<\/em><\/p>\n

Wtedy dzia\u0142a\u0142em tylko na po\u0142udniu Polski. Jestem Krakusem, ale z racji tego, \u017ce mia\u0142em ma\u0142\u0105 nieruchomo\u015b\u0107 w Zakopanem, to tam by\u0142em zameldowany. Zezwolenie dosta\u0142em z tej racji tylko na Zakopane i gmin\u0119 tatrza\u0144sk\u0105. Tam powsta\u0142y moje dwie dyskoteki, trzecia p\u00f3\u017aniej w Krakowie. Dopiero po kilku latach na podstawie Decyzji Ministra Kultury i Sztuki mog\u0142em dzia\u0142a\u0107 na terenie ca\u0142ego kraju. Obs\u0142ugiwa\u0142em du\u017ce imprezy plenerowe z udzia\u0142em gwiazd polskiej estrady, ale tak\u017ce organizowa\u0142em i realizowa\u0142em je w imieniu i na rachunek tzw. kontrahenta w zamkni\u0119tych pomieszczeniach: hotelach, domach wczasowych, salach koncertowych itp. Tak\u017ce mia\u0142em co robi\u0107 po powrocie z Francji, ale ju\u017c siedzia\u0142y mi w g\u0142owie flippery we francuskim wydaniu. Wpad\u0142 mi, wi\u0119c do g\u0142owy pomys\u0142, by w Polsce na bazie mojego ZWEiR IMPRES w barach, night clubach czy dyskotekach postawi\u0107 flippery. <\/em><\/p>\n

Zn\u00f3w jestem w Pary\u017cu, nawiasem m\u00f3wi\u0105c przejecha\u0142em t\u0119 tras\u0119 sto dziesi\u0119\u0107 razy! Nie mog\u0142em si\u0119 zdecydowa\u0107, gdzie chc\u0119 \u017cy\u0107. Tam ju\u017c przyzwyczajenie i komfort, tu nostalgia i korzenie. No i w Polsce wszystko rusza, s\u0105 wi\u0119c wyzwania! Ostatecznie w 1992 r. kupi\u0142em jednego flippera, potem drugiego, trzeciego. Nabywa\u0142em je we francuskim przedsi\u0119biorstwie PSD (Player Special Diffusion), kt\u00f3re by\u0142o przedstawicielem ameryka\u0144skiego Williamsa<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Stoisko sp\u00f3\u0142ki POL-FRANCE PLAYER na targach Krak-HORECA, w \u015brodku Marek Jasicki<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Stoisko POL-FRANCE PLAYER na Targach Krak-HORECA<\/em><\/p>\n

Pami\u0119ta pan, jakie to by\u0142y maszyny?<\/p>\n

Zapewne \u201ePin Bot\u201d, \u201eCyclone\u201d, \u201eSpace Station\u201d, czy \u201eSwords of Fury\u201d itp. <\/em>(automaty z lat 1986-88; przyp. \u0141Dz). Umieszczam je wi\u0119c w hotelach, jeden stan\u0105\u0142 w Kasprowym, drugi w Giewoncie, trzeci w Cracovii. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce \u015bwietnie funkcjonuj\u0105. Nie obywa si\u0119 bez problem\u00f3w, bo jest k\u0142opot np. z \u017cetonami, wi\u0119c znajduj\u0119 producenta \u2013 zak\u0142ad \u015blusarski i rusza produkcja \u017ceton\u00f3w, bo te flippery nie mia\u0142y jeszcze tzw. wrzutnik\u00f3w elektronicznych, tylko mechaniczne. Przywo\u017c\u0119 kolejnego flippera i nast\u0119pnego, i jeszcze jednego. Nie pami\u0119tam ile ich naby\u0142em do momentu, gdy jeden z francuskich dyrektor\u00f3w proponuje mi wsp\u00f3\u0142prac\u0119. Chodzi\u0142o o umow\u0119 formaln\u0105. By\u0142 rok 1992. To by\u0142y maszyny u\u017cywane, bo nowe Francuzi wstawiali na swoim rynku do lokali, z kt\u00f3rymi mieli umowy, ale co za tym idzie automaty dla nas by\u0142y znacznie ta\u0144sze. Do wymiany ich parku maszynowego dochodzi\u0142o, gdy z Chicago przyp\u0142ywa\u0142y nowe. Wtedy starsze modele jecha\u0142y albo na prowincj\u0119, albo na wsch\u00f3d. Mia\u0142em kupi\u0107 wi\u0119ksz\u0105 parti\u0119, drugie tyle mieli da\u0107 Francuzi po zawi\u0105zaniu sp\u00f3\u0142ki z o.o. typu \u201ejoint venture\u201d. Podoba mi si\u0119 ten pomys\u0142, organizuj\u0119 du\u017cy transport flipper\u00f3w do Polski, a dyrektor PSD przylatuje do Krakowa i s\u0105downie w maju 1993 r. rejestrujemy formaln\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119. Ja zosta\u0142em prezesem sp\u00f3\u0142ki, a Francuz Armand Bendahan wice. <\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Firmowe auto przewo\u017c\u0105ce maszyny przed Test Club Flipper<\/em><\/p>\n

W kt\u00f3rym\u015b momencie mia\u0142em flipper\u00f3w jakie\u015b 150. Trzeba by\u0142o poszuka\u0107 magazyn\u00f3w, podnajmujemy je od sp\u00f3\u0142dzielni mieszkaniowej na ul. Dauna w Podg\u00f3rzu. Instalujemy si\u0119 tam i szukamy przede wszystkim ludzi z wykszta\u0142ceniem technicznym, by zatrudni\u0107 ich jako serwisant\u00f3w. Je\u015bli kto\u015b naprawia radia czy telewizory, czyta schematy, to i poradzi sobie i z flipperem. Poza tym by\u0142a baza administracyjna i obs\u0142uga: dwie ksi\u0119gowe, sekretariat i dzia\u0142 marketingu oraz kierowcy. W sumie oko\u0142o trzydziestu os\u00f3b zatrudnia\u0142em przez te trzy lata.<\/em><\/p>\n

Dwa samochody wnie\u015bli do sp\u00f3\u0142ki Francuzi. Du\u017cy transport, tj. pi\u0119\u0107dziesi\u0105t sztuk przywozi\u0142 TIR, a mniejsze auta s\u0142u\u017cy\u0142y do rozwo\u017cenia flipper\u00f3w po Polsce, czyli wojew\u00f3dztwach rzeszowskim, lubelskim, ma\u0142opolskim, nowos\u0105deckim, \u015bl\u0105skim, si\u0119gali\u015bmy do kieleckiego, a nawet Wroc\u0142awia. <\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W Test Flipper Club<\/em><\/p>\n

Dzia\u0142ali\u015bmy w oparciu o zapytania ofertowe. Polska by\u0142a siermi\u0119\u017cna, ale otwarta, ch\u0142onna, pojawia\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne przedsi\u0119wzi\u0119cia, firmy handlowe i us\u0142ugowe. Stworzono targi Krak Horeca (istniej\u0105 do dzi\u015b, w tym roku odby\u0142a si\u0119 27. edycja; obecnie jako Mi\u0119dzynarodowe Targi Wyposa\u017cenia Hoteli i Gastronomii HORECA przyp. \u0141Dz). Tak\u017ce i my jako Pol-France Player, bo tak si\u0119 nazywali\u015bmy, wykupili\u015bmy tam stoisko celem ekspozycji gier zr\u0119czno\u015bciowych: flipper\u00f3w i tzw. \u201ebaby foot\u201d, czyli pi\u0142karzyk\u00f3w produkcji francuskiego Rene Pierre (firma ta znana jest zw\u0142aszcza na rynku bilardowym; przyp. \u0141Dz). Spore by\u0142o zainteresowanie, bo niby flippery znano, ale chyba nigdy nie by\u0142y tak oferowane. Na te targi zjechali w\u0142a\u015bciciele hoteli, kawiar\u0144, bar\u00f3w, sanatori\u00f3w, dom\u00f3w i o\u015brodk\u00f3w wczasowych z ca\u0142ej Polski. Mo\u017cna by\u0142o kupi\u0107 ekspres do kawy, nawi\u0105za\u0107 kontakty biznesowe czy pozyska\u0107 ofert\u0119 turystyczn\u0105, ale i wynaj\u0105\u0107 od nas flippera do swego biznesu, to co\u015b nowego. Ani ja, ani wielu moich przysz\u0142ych klient\u00f3w z tak\u0105 ofert\u0105 nie zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 wcze\u015bniej.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

So\u015bnica w Zakopanem – lokal istnieje do dzi\u015b<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Promocja nowej maszyny – Twilight Zone<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cafe Zakopianka na krakowskich plantach dzia\u0142a. Szefuje jej pan Marek Jasicki. Fot. \u0141ukasz Dziatkiewicz.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em>Do tego prezentujemy zako\u0144czenie w wersji autorskiej:<\/p>\n

Warto doda\u0107, \u017ce Francuzi naprawd\u0119 kochaj\u0105 flippery. Na czo\u0142owej pozycji w \u015bwiatowym rankingu graczy jest od lat Franck Bona z Mons-en-Baroeul, kt\u00f3ry je\u017adzi na zawody po ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n

W filmach grali na nich cho\u0107by Alain Delon czy Jean-Paul Belmondo. S\u0105 tak\u017ce fotografie z flipperami Catherine Deneuve czy Yves Montanda. Niema\u0142\u0105 rol\u0119 przyznano tym maszynom w s\u0142awnym, gangsterskim<\/p>\n

\u201eKlanie Sycylijczyk\u00f3w\u201d z 1969 r. Znane s\u0105 te\u017c zdj\u0119cia francuskich piosenkarzy graj\u0105cych na flipperach, szczeg\u00f3lnie Serge\u2019a Gainsbourga oraz Charlesa Aznavoura i Johnny\u2019ego Hallydaya. Pi\u0142karskiego flippera reklamowa\u0142 Michel Platini, by\u0142 to \u201eWorld Cup\u201d Williamsa z 1978 r. A na You Tube mo\u017cna zobaczy\u0107 jak dawa\u0142 sobie w tej grze rad\u0119 sam prezydent Georges Pompidou<\/a>.<\/p>\n

Te zr\u0119czno\u015bciowe, stricte rozrywkowe maszyny produkowali tak\u017ce Hiszpanie i W\u0142osi oraz, z tych najwa\u017cniejszych, Niemcy i Australijczycy. Jak wygl\u0105da\u0142y dokonania w tym zakresie Francuz\u00f3w, zapyta\u0142em Vala B. ze \u015al\u0105ska, \u015bwiatowej klasy specjalist\u0119 od flipper\u00f3w, autora dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki \u201eKulka dzik\u0105 jest\u201d<\/a> im po\u015bwi\u0119conej:<\/p>\n

Nie wiem, co dzia\u0142o si\u0119 na francuskim rynku flipper\u00f3w przed ko\u0144c\u00f3wk\u0105 lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku. Pewnie podobnie jak na w\u0142oskim czy hiszpa\u0144skim rynku firmy znad Sekwany kopiowa\u0142y mniej lub bardziej udanie ameryka\u0144skie maszynki. Mo\u017cna tu wspomnie\u0107 o S.O.D.I.M.A. z Grenoble i jej flipperze \u201eSamba\u201d czy o paryskim Satem.<\/em><\/p>\n

Do prze\u0142omu dosz\u0142o w 1961 roku, gdy ludzie tworz\u0105cy systemy sterowania i kontroli dla francuskiego przemys\u0142u atomowego, postanowili spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 w produkcji automat\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych rozrywce. Tak powsta\u0142a w Nicei sp\u00f3\u0142ka Rally, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a produkcj\u0119 elektromechanicznych flipper\u00f3w, a po kilku latach postanowili tradycyjn\u0105 konstrukcj\u0119 flippera mocno unowocze\u015bni\u0107. Wypuszczony na rynek w 1966 r. model nazwany <\/em>\u201eRally Girl\u201d<\/em><\/a> mia\u0142 na swoim pok\u0142adzie lampki nixi zamiast licznik\u00f3w b\u0119bnowych, automatyczny podajnik kulki, sk\u0142adane nogi i kompletnie niecodzienny blat. Za projekt \u201eRally Girl\u201d odpowiadali panowie: Mugnier, Raybaud i Gaudois i to w\u0142a\u015bnie oni s\u0105 tw\u00f3rcami pierwszego elektronicznego flippera na \u015bwiecie. Niestety mimo swojej niew\u0105tpliwej innowacyjno\u015bci \u201eRally Girl\u201d i kolejne modele \u201eWest Club\u201d i \u201eSchuss\u201d, okaza\u0142y si\u0119 niezwykle awaryjne, co doprowadzi\u0142o do upadku firmy z Nicei. Wkr\u00f3tce ameryka\u0144scy potentaci bran\u017cy zelektronizowali swoje flippery i zdecydowanie podwy\u017cszyli poziom ich niezawodno\u015bci.<\/em><\/p>\n

We Francji pr\u00f3by do\u015bcigni\u0119cia ameryka\u0144skich konstrukcji trwa\u0142y jeszcze mniej wi\u0119cej do po\u0142owy lat 80. G\u0142\u00f3wnie podejmowa\u0142y je firmy s\u0142yn\u0105ce z produkcji sto\u0142\u00f3w bilardowych. Wymieni\u0119 tu m.in. \u201eL’Hexagone\u201d sp\u00f3\u0142ki Christian Tabart oraz \u201eBen Hura\u201d i \u201eGun Mena\u201d sp\u00f3\u0142ki Staal.<\/em><\/p>\n

Inne, tegoroczne artyku\u0142y \u0141ukasza:<\/strong><\/p>\n

Du\u017cy artyku\u0142 o retrogamingu, kt\u00f3rego \u0141ukasz by\u0142 wsp\u00f3\u0142autorem, opublikowa\u0142 miesi\u0119cznik „Playboy”<\/a>. Jest w nim sporo o flipperach. Ten sam periodyk zamie\u015bci\u0142 w 2018 r. tekst \u0141ukaszowy wy\u0142\u0105cznie o pinballach.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201eCo jest poci\u0105gaj\u0105cego w starych grach wideo?\u201d<\/a><\/p>\n

Wst\u0119p, czyli lead: \u201eOstatnie lata to prawdziwa erupcja fenomenu nazywanego retrogamingiem. Gracze bij\u0105 rekordy (sp\u0119dzaj\u0105c przy konsolach nawet kilkadziesi\u0105t godzin), otwiera si\u0119 te\u017c coraz wi\u0119cej tzw. growych muze\u00f3w. Te\u017c w Polsce.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na ten sam temat: \u201eEksponaty do grania\u201d<\/a>.<\/p>\n

W magazynie wideogrowym \u201ePSX Extreme\u201d ukaza\u0142 si\u0119 materia\u0142 \u0141ukasza opisuj\u0105cy zwi\u0105zki flipper\u00f3w i gier wideo. Przypuszczalnie jest to jedna z pierwszych tego typu publikacji. Ponadto w 2019 r. opisa\u0142 on dzieje czterech wielkich przeboj\u00f3w z lat 80.: \u201eTappera\u201d, \u201eMoon Patrola\u201d, \u201eZaxxona\u201d i w numerze grudniowym \u201eCentipede\u201d. Oto fragment tekstu o owych zwi\u0105zkach:<\/p>\n

\u201eDwa lata po roku zero, czyli w 1974 r, Atari wprowadzi\u0142o maszyn\u0119 video arcade pt. Pin Pong<\/a>. Tytu\u0142 oddaje doskonale, z czym mamy do czynienia. Oto sprz\u0119gni\u0119cie flippera z legendarnym bestsellerem, wi\u0119c ma tyle wsp\u00f3lnego z flipperem, co s\u0142awny Pong z tenisem sto\u0142owym\u2026 Tak czy owak, w ten spos\u00f3b narodzi\u0142 si\u0119 pierwszy wideopinball \u2013 symulator flippera w formie gry wideo. Ju\u017c rok p\u00f3\u017aniej kolos arcadowy Chicago Coin zaproponowa\u0142 Super Flippera<\/a>. By\u0142a to bardzo oryginalna rzecz, bo zamiast normalnego fizycznego playfieldu (pola gry), mia\u0142 w tym miejscu zamontowany monitor. Na nim toczy\u0142a si\u0119 gra, ale poza tym wygl\u0105da\u0142 i dzia\u0142a\u0142 jak normalny flipper: do sterowania \u0142apkami s\u0142u\u017cy\u0142y dwa typowe pinballowe przyciski po obu burtach maszyny. Licznik zainstalowano tradycyjny, elektroniczny, jak prawie zawsze w \u201eg\u0142owie\u201d, czyli cz\u0119\u015bci pionowej flippera.\u00a0 W 1977 r. Atari rzuci\u0142o na rynek konsol\u0119 z trzema grami. Wbrew jej nazwie Video Pinball nie by\u0142 to tylko flipper, ale i koszyk\u00f3wka i dwie wersje Breakouta. A pinballi by\u0142y a\u017c cztery warianty. Do obs\u0142ugi \u0142apek s\u0142u\u017cy\u0142y przyciski po bokach urz\u0105dzenia. Tak to wszystko si\u0119 zacz\u0119\u0142o. A potem ju\u017c polecia\u0142o, do dzi\u015b mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o setkach tytu\u0142\u00f3w. Je\u015bli na jaki\u015b sprz\u0119t powstawa\u0142y jakiekolwiek wideogry, na pewno by\u0142 w\u015br\u00f3d nich pinball.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Jak wida\u0107 Atari tak\u017ce w tym temacie odegra\u0142o wielk\u0105 rol\u0119. Cztery lata po Video Pinballu na swoj\u0105 konsol\u0119 Atari 2600, firma ta zaoferowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c gr\u0119 pod\u2026 t\u0105 sam\u0105 nazw\u0105. Kontrola \u0142apek odbywa\u0142a si\u0119 poprzez\u2026 ruch joystickiem w prawo i lewo! A by potrz\u0105sn\u0105\u0107 sto\u0142em nale\u017ca\u0142o wcisn\u0105\u0107 przycisk i rusza\u0107 dr\u0105\u017ckiem w po\u017c\u0105danym kierunku\u201d.<\/p>\n

\u0141ukasz Dziatkiewicz<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czyli post scriptum do: \u201eJak ameryka\u0144skie flippery z Francji do Polski trafi\u0142y\u201d z portalu Polityka.pl Prezes PSF-u \u0141ukasz Dziatkiewicz opublikowa\u0142 w tym roku par\u0119 artyku\u0142\u00f3w o flipperach, a szerzej maszynach arcade, w polskich mediach niespecjalistycznych (ni\u017cej linki). Naj\u015bwie\u017cszym i zarazem najbardziej wyj\u0105tkowym jest wywiad z Krakusem, kt\u00f3ry sp\u0119dzi\u0142 pod koniec<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[93,94],"tags":[99,267,100,268,103,104],"class_list":["post-2217","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly-artykuly","category-wywiady","tag-flippery","tag-gry-wideo","tag-pinballs","tag-retro","tag-targi","tag-wystawy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2217"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2259,"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2217\/revisions\/2259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/flippery.com.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}